Jan Blokker over de zaak Spijkers

Lees zijn column in NRCnext van 14 juli jl.

Overheid verduistert bewijsmateriaal zaak Spijkers

In het het actualiteitenprogramma Alles uit de kast op RTV Gelderland, 12 maart 2003, hekelt Alexander Nijeboer de oplossing die voormalig staatssecretaris van Defensie Cees van der Knaap (de huidige burgervader van de gemeente Ede) koos bij wijze van ‘administratieve rectificatie’ van het dossier Spijkers. Tot rectificatie (met als oogmerk rehabilitatie van Fred Spijkers) is voorzien in de vaststellingsovereenkomst van 2002. Van der Knaap rectificeerde echter niet, maar verdonkeremaande het gehele dossier door het achter slot en grendel in het Nationaal Archief op te bergen. ‘In het hele dossier is op grote schaal valsheid in geschrifte gepleegd,’ zegt Nijeboer. ‘Dit is ook in 1999 door het Haagse Hof geconstateerd. Door ervoor te kiezen het hele dossier als staatsgeheim in het Nationaal Archief te plaatsen, verduistert Defensie in feite het bewijsmateriaal zodat de betrokken ambtenaren niet meer kunnen worden vervolgd.’

[Bron: VPRO-Argos]

Bekijk de televisieuitzending
(de eerste tien minuten gaan over de kwestie Spijkers)

Fred Spijkers – audio en videofragmenten

De jurist Joep van der Vliet (Universiteit van Amsterdam) over het (inmiddels door de regering getorpedeerde) initiatief van de Tweede Kamer om Van Vollenhoven in de zaak Spijkers te laten bemiddelen:

‘Als dat ook in deze instantie nog niet goed komt, dan is het de vraag op welke manier rechten van burgers nog kunnen worden gewaarborgd.’

Hieronder links naar enkele audio- en videofragmenten waarin o.m. Fred Spijkers, Pieter van Vollenhoven, Joep van der Vliet, Anton Vermet (CDA-gemeenteraadslid Culemborg) en de directeur van het Nationaal Archief aan het woord komen:

weblogs.nos.nl/binnenlandredactie/2008/05/07/het-nationaal-archief-als-grafkelder/
(Deze nos-pagina bevat een bericht van Jeroen de Jager met informatie (met links naar een aantal audiofragmenten) over hoe de overheid, weliswaar met een beroep op de Vaststellingsovereenkomst, in flagrante strijd met deze overeenkomst handelt door – in plaats van de archieven te schonen van onjuiste diskwalificaties over Spijkers – ál zijn gegevens per oktober 2006 voor de duur van 20 jaar op te sluiten in het Nationaal Archief. Met als gevolg dat Spijkers ‘administratief dood’ is gemaakt en bewijsmateriaal is verduisterd. Met een overheid die zo handelt, mogen álle burgers zich ernstig bedreigd voelen.)

www.nos.nl/nosjournaal/artikelen/2008/4/19/190408_spijkers_nieuw.html

www.nos.nl/nosjournaal/artikelen/2008/5/18/180508_spijkers_vollenhoven.html

weblogs.nos.nl/binnenlandredactie/2008/05/19/spijkers-en-van-vollenhoven

Zaak Spijkers legt kwaadaardig overheidshandelen bloot

Het kabinet Balkenende vindt, bij monde van minister van Defensie Middelkoop, dat de kwestie Spijkers ‘destijds tot tevredenheid van beide partijen’ is geregeld. Ik trek een andere conclusie:

In de zaak Fred Spijkers leren we een overheid kennen die uit opportunistische motieven, willens en wetens, de grondbeginselen van onze democratische rechtsstaat met voeten treedt en zich daarmee kwaadaardig opstelt tegenover de burger die zij juist, conform die grondbeginselen, behoort te dienen. Als dit gedrag niet op korte termijn krachtig wordt gecorrigeerd en als de hoofddaders niet alsnog politiek en strafrechtelijk ter verantwoording worden geroepen, dan zijn niet alleen de rechten van de heer Spijkers, maar de rechten van álle burgers in Nederland niet langer gewaarborgd.

Bidden voor Fred Spijkers

Je valt in het dossier Fred Spijkers van de ene verbazing in de andere. Ik las er iets over, kon het niet geloven maar zie en hoor inderdaad op de NOS-website de eerstverantwoordelijke bewindspersoon Van Middelkoop in het NOS-journaal het volgende zeggen over een eventuele bemiddeling door Van Vollenhoven:

‘We hebben geen bemiddelaar nodig. Dus wie zich ook meldt, hartelijk bedankt. Als er al iemand nodig zou zijn, maar nogmaals, die is niet nodig, dan gaan wij daar zelf over. De zaak is destijds tot tevredenheid van beide partijen geregeld.’ (bekijk de video zelf)

Ik luister naar Van Vollenhoven en Spijkers in een uitzending van Met het Oog op Morgen, toen de vraag van de Tweede Kamer om Van Vollenhoven te laten bemiddelen nog speelde. Ik beluister de wanhoop van Spijkers en een sprankje hoop dat er nu misschien een einde komt aan zijn ellende. Ik beluister het begrip en de sympathie van Van Vollenhoven; zijn mening dat dit natuurlijk heel snel opgelost moet kunnen worden, als de wil er is. Die wil is er bij Spijkers, dat is me duidelijk. Als hij gevraagd wordt door de staatssecretaris, dan wil Van Vollenhoven graag helpen. En dan hoor je dit. Van Middelkoop. Onze minister van Defensie. De baas van het ministerie dat de afgelopen 23 jaar het leven van Fred Spijkers tot een hel heeft gemaakt. Wat die man zegt. Daar word je ijskoud van. Hoe het mogelijk is dat iemand, zo netjes in het pak, zo’n keurige overheidsdienaar, een Christen nog wel, zo weinig menselijkheid, zo weinig naastenliefde in zijn donder heeft. Want wat hij écht zegt is het volgende: ‘

‘Wat jij allemaal beweert, Spijkers, daar wil ik helemaal niet naar luisteren. Je bekijkt het verder maar. Wat er ook met jou in het verleden is gebeurd, wij zijn de baas. Wij gaan erover. Ga jij er lichamelijk en geestelijk onderdoor? Daar kan ik echt niet mee zitten. Want als ik zeg dat de zaak destijds tot tevredenheid van beide partijen is geregeld dan is dat zo. Jij dacht misschien dat de wil van de Tweede Kamer iets te betekenen heeft? Nou, daar geven wij niets om hoor, behalve als de mogelijkheid bestaat dat ze ons naar huis sturen. Nou, dat doen ze in dit dossier niet, dat geef ik je op een briefje. Dus wie zich ook verder met wat dan ook over deze zaak meldt, hartelijk bedankt, maar niet heus. Toedeledokie!’

Ik ben geen Christen, maar vanavond, voor het slapen gaan, zal ik bidden. Ik zal bidden dat Pieter van Vollenhoven zich op persoonlijke titel grondig in het dossier gaat verdiepen. Dat hij spreekt met diegenen die de zaak kennen, met de wetenschappers die zich erin hebben verdiept en die zich vernietigend over het overheidshandelen in deze zaak hebben uitgelaten. Ik zal bidden dat hij de vinger aan de pols houdt en zich er op persoonlijke titel mee zal gaan bemoeien als Agnes Jongerius, die zich nu voor Fred Spijkers schijnt te gaan inzetten, niet snel een oplossing kan forceren. Dat er eindelijk gerechtigheid komt voor Fred Spijkers. En dat we ooit weer een fatsoenlijk kabinet mogen krijgen.

Balkenende neemt ‘regie’ in zaak Spijkers (6)

Los van de wetenschappelijke conclusies van zijn onderzoeksteam – zie ‘Balkenende neemt “regie” in zaak Spijkers (3)’ – is Joep van der Vliet (jurist en docent beroepsethiek aan de UvA) persoonlijk van mening dat premier Balkenende en de ministers Hirsch Ballin (Justitie), Ter Horst (Binnenlandse Zaken) en Van Middelkoop (Defensie) wegens de zaak Spijkers behoren af te treden:

‘De zittende ministers zijn verantwoordelijk voor wat er de afgelopen 23 jaar is gebeurd. Maar ook voor de situatie nu, de hele ellende met de uitvoering van de Vaststellingsovereenkomst. Gezien de ernst van deze zaken moeten de zittende bewindslieden uitleggen hoe zij dergelijk grof onrecht en dergelijke bewuste schendingen van de rechtsstaat en van de rechten van burgers door de overheid rechtvaardigen. De Tweede Kamer behoort hen ter verantwoording te roepen. Dat is het minste waarop alle burgers, Spijkers voorop, recht hebben. De uitkomst waartoe dat moet leiden, is duidelijk: volgens de maatstaven van de rechtsstaat en de ministeriële verantwoordelijkheid behoren de minister-president, de ministers Van Middelkoop, Hirsch Ballin en Ter Horst af te treden.’

Ben ik met hem eens. Maar zolang een met dictatoriale trekjes behepte combinatie van onbenul en arrogantie aan de macht is lijkt me dit helaas een utopische gedachte.

Balkenende neemt ‘regie’ in zaak Spijkers (5)

Hier en daar wordt Pieter van Vollenhoven verweten dat hij zou zijn ‘gezwicht’ voor druk. Dat lijkt me onjuist. Van Vollenhoven heeft zich aan beide partijen aangeboden als bemiddelaar. Spijkers had vertrouwen in hem en accepteerde het aanbod, het kabinet accepteerde het aanbod – om wat voor redenen dan ook – kennelijk niet, hoe onverstandig of kwalijk je dat verder ook kunt vinden. Van Vollenhoven kan zich in de gegeven situatie dan niet verder opdringen. Hem valt niets te verwijten. Zijn integriteit acht ik boven iedere twijfel verheven en ik ben er vrijwel zeker van dat hij (als enige of als een van zeer weinigen) in staat zou zijn de zaak Spijkers op een behoorlijke manier op te lossen.